Se deseja outras materias...
Ou ajuda para aprender...
- Entre no link abaixo...
| pronomes possessivos com artigos |
|
Lembre-se do "Artigo definido". Na maioria
das vezes o crioulo haitiano Definite artigo segue os pronomes possessivos.
|
| Os pronomes possessivo sempre segue o substantivo. E ... na maioria das vezes um artigo definido seguirá esses pronomes possessivo. |
| pronomes possessivos: |
| meu- Mwen |
| seu - Ou |
| dele - Li |
| dela - Li |
| nósso - Nou |
|
de voces - Nou
|
| deles - Yo |
| delas - Yo |
| pronomes possessivos seguido por artigo definido singular. |
| Mwen an |
| o meu |
| Ou a |
| o seu |
| Li a |
| o dele |
|
Nou an
|
| o nosso |
| Yo a |
| o deles |
| pronomes possessivos seguidos por artigo definido do plural. |
| Mwen yo |
| os meus |
| Ou yo |
| os seus |
| Li yo |
| os dele |
| Nou yo |
| os nossos |
| Yo an |
| os deles |
| Examplos: |
| 1. meu lapis - kreyon mwen ou kreyon mwen an |
| 2. casa dele - kay li ou kay li a |
| 3. nosse filho - pitit nou ou pitit nou an |
| 4. o meu carro é branco - Machin mwen an blan. |
| 5. o meu filho chama Kalou - Pitit mwen an rele Kalou. |
| ____________________________________________________________ |
| Vamos praticar? Por favor traduza. |
| 1. Meu nome é John. |
| 2. Nossa cama é muito pequena. |
| 3. Seu cabelo é curto. |
| 4. Seus filhos estão no telhado da casa. |
| 5. O seu livro é pesado. |
| Localizar a resposta na parte inferior. |
| 1.non mwen se John 2.kabann nou an twò piti 3.cheve li kout 4.ti moun ou yo sou tèt kay la 5.liv li yo lou. |
|
antan, etan, pandan→ enquanto
|
Exemplos: |
Antan l'ap lapriyè, li tonbe kriye. |
| Enquanto ela estava orando, ela começou a chorar. |
| Antan y'ap pale konsa, polis la parèt sou yo. |
| Enquanto eles estavam falando, a polícia chegou sobre eles. |
| Antan ou tou deyò a, pa pito ou pase achte yon galon lèt pou mwen. |
| Enquanto você está fora, por que não prefere me comprar um galão de leite. |
| Antan nou la a, pa pito nou koumanse travay. |
| Enquanto estamos aqui, por que não prefere começar a trabalhar. |
|
pandan, antan, etan → Enquanto
|
| Pandan mwen t'ap dòmi, mwen tande yon bri. |
| enquanto eu estava dormindo, eu ouvi um barulho. |
| Tank... se tank... |
| quanto mais... mais ainda... |
| EXEMPLOS |
| ★TANK ou pratike SE TANK ou pale keryol la byen. |
| ☆Quanto mais você praticar mais ainda você vai falar bem o croulo. |
| ★TANK ou manje fwi SE TANK ou gen sante. |
| Quanto mais você come fruta mais ainda você tem saude. |
| Tank... tank mwens |
| Quanto mais... menos... |
| ★TANK w pase plis tan ak zanmi se TANK MWENS strès w ap genyen. |
| ☆Quanto mais você passar tempo com os amigos menos stress você vai ter. |
|
Pa enkyete w tande.
|
| Não se preocupe, ouviu. |
|
Pa enkyete w. Tout bagay byen pou ou menm avè m.
|
| Não se preocupe. Tudo está bem para você e para mim. |
O artigo indefinido no singular (um, uma) em
crioulo é expresso pelo determinante "yon" (as vezes
"youn"). Ele é empregado logo antes do substantivo que ele
determina.
|
...
|
Obs.: Como os substantivos em crioulo não possuem
gênero, o determinante "yon" não é masculino nem feminino.
|
Exemplos:
|
Yon bannann
|
Uma banana
|
Yon pwa
|
Um feijão
|
Gen yon chat nan kay la
|
Tem um gato na casa
|
Mwen gen yon liv
|
Eu tenho um livro
|
Li gen yon machin
|
Ele tem um carro
|
Em crioulo, não existe artigo indefinido no
plural-uns, umas. Ele expresso com a ausência de artigo
Exemplos: |
...
|
Bannann
|
Umas bananas
|
|
Pwa
|
Uns feijões
|
Gen chat nan kay la
|
Tem uns gatos na casa
|
Mwen gen liv
|
Eu tenho uns livros
|
Li gen machin
|
Ele tem uns carros
|
ARTIGO DEFINIDO
|
...
|
Embora não mude em função do gênero (em português:
o, a), como no caso do indefinido, existem cinco variações do artigo definido
no singular: a, la, an, lan e nan. O artigo definido vai depois da palavra
que ele se refere e a sua forma é determinada pelo som da última sílaba da
palavra que vem logo antes dele.
|
...
|
Obs: O que ajuda a saber qual variação do artigo
definido utilizar, é perceber o papel do SOM nas regras abaixo. É como se o
artigo rimasse com o final da palavra que vem logo antes dele; inclusive, por
este motivo, quando falamos ou lemos não pode existir pausa antes do artigo
para não perder esta sonoridade.
|
A
|
Após palavras terminadas com uma vogal oral: a, e,
i, o, u (exceto as sílabas: mi, mou, ni, nou, por se tratarem de sons
nasais).
|
Exemplos:
|
Libète a
|
A liberdade
|
Lagè a
|
A guerra
|
Tè a
|
A Terra
|
|
Lavi a
|
A vida
|
LA
|
Após palavras terminadas por consoantes orais (sem
som nasal). Nos casos em que a consoante que termina a palavra é precedida
por um som nasal, acrescenta-se um n ao artigo la e ele se torna LAN.
|
Exemplos:
|
Bib la
|
A Bíblia
|
Kay la
|
A casa
|
Pitit la
|
A criança / O(A) filho(a)
|
Endepandans lan
|
A independência
|
Peny lan
|
O pente
|
AN
|
Após palavras terminadas com uma vogal nasal (AN,
EN, ON), incluindo os sons: mi, mou, ni, nou. Quando as letras m ou n
terminam a palavra e são pronunciadas separadamente, acrescenta-se um n ao
artigo an e ele torna-se NAN.
|
Exemplos:
|
...
|
Rezon an
|
A razão
|
Mechan an
|
O íniquo
|
Moun nan
|
O mundo
|
|
Chanm nan
|
O quarto
|
Pwoblèm nan
|
O problema
|
ARTIGOS DEFINIDOS-
INFORMAÇÃO ADICIONAL |
Nem sempre o artigo definido vai logo após a
palavra que ele se refere. Em alguns casos, outras palavras, que dão
característica à palavra que ele se refere, estarão entre a palavra e o
artigo. Neste caso, o artigo não será mais necessariamente o mesmo. Na
verdade, ele varia de acordo com a palavra que vem logo antes dele.
|
Exemplos:
|
Como vimos acima, "o problema" em
crioulo é: "pwoblem nan". Mas se for: "o problema dele",
o pronome possessivo "li" aparece entre pwoblem e o artigo, e neste
caso fica: "pwoblem li a".
|
Um outro exemplo pode ser econcontrado no
Bíblia Ensina (capítulo 1, parágrafo 8):
|
Exemplos: |
Èske se papa a ki lakòz pwoblèm pitit li a ?
|
Será que o pai é o causador dos problemas do
filho?
|
Em crioulo, "a causa" seria "lakòz
la" Mas como é a causa "dos problemas do filho", o artigo vai
no final da sentença, após todas as palavras que dão característica à palavra
em questão ("causa") Como a última palavra (li) termina com um uma
vogal sem som nasal o artigo utilizado é o "a"
|
ARTIGOS DEFINIDO - PLURAL
|
Emprega-se « Yo » para indicar o plural do artigo
definido (os, as), e vai depois da palavra ou expressão à que ele se refere.
|
...
|
Exemplos:
|
Liv yo
|
Os livros
|
Rad yo
|
As roupas
|
Machin yo
|
Os carros
|
Pwomès li yo
|
Suas promessas (As promessas dele)
|
O comparativo de superioridade é espresso pela expressão
"plis... pase" (em português seria "mais... que"). - para quantidade.
EXEMPLOS:
|
Kreyòl
|
Português
|
Mwen gen plis Chèz pase w.
|
Eu tenho mais cadeiras do que você.
|
O comparativo de superioridade é espresso pela expressão
"pi...
pase" (em português seria "mais... que").
EXEMPLOS:
|
Kreyòl
|
Português
|
Chèz sa a pi chè pase lot la
|
Esta cadeira é mias cara que a outra
|